Kısaca
Eş zamanlı kullanıcı ile günlük tekil misafir aynı şey değil. Kafe, otel ve etkinlik için hesap formülü, örnekler ve ikinci kutunun ne zaman gerektiği.
Kutu lisansı 250 eş zamanlı kullanıcı içerir. Bu rakamı duyan işletmecinin ilk sorusu şu: "Günde 400 misafirim var, bana yetmez mi?" Çoğu zaman yeter; çünkü eş zamanlı kullanıcı ile günlük misafir sayısı farklı şeylerdir. Bu yazıda farkı, hesaplama yolunu ve ikinci kutuya ne zaman ihtiyaç duyacağınızı anlatıyoruz.
İki farklı sayı
Eş zamanlı kullanıcı: Belirli bir anda açık oturumu olan cihaz sayısı. Misafir ağa bağlı ve oturumu süresi ya da boşta kalma sınırı nedeniyle kapanmamışsa sayılır. Lisans sınırı bu sayıya bakar.
Günlük tekil misafir: Gün boyunca portaldan geçen farklı kişi sayısı. Bir misafir gider, yeri boşalır, yeni misafir gelir. Gün sonunda yüzlerce kişi geçmiş olabilir; eş zamanlı sayı hiç 100'ü bulmamıştır.
Aradaki çarpan, misafirin ne kadar kaldığı ve oturumun ne kadar sürede kapandığıdır.
Formül
Zirve saatteki eş zamanlı oturum sayısını şöyle tahmin edebilirsiniz:
Eş zamanlı (zirve) = o anda içerideki misafir × bağlanma oranı × kişi başı cihaz
Günlük tekil misafir ise:
Günlük tekil = kapasite × doluluk × günlük devir × bağlanma oranı
Burada:
- Bağlanma oranı: misafirlerin ne kadarı Wi-Fi'a bağlanır (kafede herkes bağlanmaz, otelde çoğu bağlanır).
- Kişi başı cihaz: telefon + dizüstü + tablet; kafede 1'e yakın, otelde 1,5 civarı.
- Günlük devir: bir koltuğun günde kaç kez dolduğu.
Rakamların hepsi varsayımdır; kendi işletmenize göre değiştirin.
Örnek 1: Kafe
Varsayımlar: 60 koltuk, zirvede %90 doluluk, bağlanma %70, kişi başı 1,2 cihaz, günde 4 devir, gün boyu ortalama doluluk %60.
- Zirve eş zamanlı: 60 × 0,9 × 0,7 × 1,2 ≈ 45 oturum
- Günlük tekil: 60 × 0,6 × 4 × 0,7 ≈ 100 misafir
250 sınırının çok altında. Boşta kalma süresini 15 dakika tutarsanız kalkan misafirin cihazı hızla düşer ve zirve sayı daha da küçülür. Standart şablon (2 saat oturum, 15 dakika boşta) bu profile uyar.
Örnek 2: Otel
Varsayımlar: 120 oda, oda başına 1,8 kişi, %80 doluluk, bağlanma %85, kişi başı 1,5 cihaz.
- İçerideki misafir: 120 × 1,8 × 0,8 ≈ 173
- Zirve eş zamanlı: 173 × 0,85 × 1,5 ≈ 220 oturum
Burada iş değişir. Otelde oturum 24 saattir ve cihaz hatırlama açıktır; misafir odadayken cihazı bağlı kalır. Akşam saatlerinde eş zamanlı sayı 250'ye yaklaşır. Önlemler:
- Plan başına cihaz sayısını 3'ten 2'ye çekmek zirveyi düşürür.
- Boşta kalma süresini makul tutmak (30 dakika) odadan çıkan misafirin cihazını düşürür.
- Tam doluluk ve yoğun sezon planlıyorsanız 150 odanın üstünde ikinci kutu ya da sanal cihaz düşünün.
Günlük tekil misafir ise 173 × 0,85 ≈ 147 kişi artı o gün giriş yapanlar; sınırla ilgisi yok.
Örnek 3: Etkinlik
Varsayımlar: 600 katılımcı tek salonda, açılış konuşmasında bağlanma %60, kişi başı 1 cihaz.
- Zirve eş zamanlı: 600 × 0,6 × 1 ≈ 360 oturum
Tek kutu yetmez. Etkinlikte herkes aynı anda içeridedir; devir yoktur. Seçenekler:
- Salonları ya da katları ayrı misafir ağlarına bölüp her birine ayrı kutu koymak. Her kutu kendi kayıtlarını tutar ve kendi zaman damgasını alır.
- Konferans şablonu (5/2 Mbps, 4 saat oturum, 10 dakika boşta, 1 cihaz, 500 MB/gün) ile bant genişliğini korumak; ancak bu eş zamanlı sayıyı değil, hız paylaşımını düzenler.
- Katılımcı sayısı 250'nin altındaysa tek kutu yeter; üstündeyse kutu sayısını katılımcı / 200 olarak planlayın, pay bırakın.
Karşılaştırma tablosu
| Senaryo | Zirve eş zamanlı (tahmin) | Günlük tekil (tahmin) | Tek kutu? |
|---|---|---|---|
| Kafe, 60 koltuk | ~45 | ~100 | Evet, rahat |
| Otel, 120 oda | ~220 | ~150-200 | Evet, sınıra yakın |
| Etkinlik, 600 kişi | ~360 | ~360 | Hayır, iki kutu |
Oturum ayarları sayıyı nasıl değiştirir?
Eş zamanlı sayıyı en çok etkileyen ayar boşta kalma süresidir. Misafir gittiğinde oturum hemen kapanmaz; boşta kalma süresi dolunca kapanır. 15 dakika ile 60 dakika arasındaki fark, hızlı devirli bir mekânda zirve sayıyı iki katına çıkarabilir.
Oturum süresi de sayıyı etkiler ama daha az: oturum dolunca misafir yeniden doğrulanır, sayı kısa süre düşer, sonra geri gelir.
Cihaz sayısı sınırı ise doğrudan çarpandır: 3 cihazdan 2'ye inmek, oteldeki zirveyi üçte bir azaltabilir. Kafede etkisi azdır çünkü misafir zaten tek cihazla gelir.
İkinci kutu ne zaman?
Şu üç durumdan biri varsa ikinci kutuyu ya da sanal cihazı planlayın:
- Zirve tahmininiz 200'ü geçiyor (pay bırakmak için 250 değil 200'ü eşik alın).
- Fiziksel olarak ayrı binalar ya da katlar var ve her birinin kendi kaydını tutmasını istiyorsunuz.
- Yoğun sezonda doluluk ve bağlanma oranı birlikte artıyor (yaz oteli, fuar dönemi).
İkinci kutu kurulumunda misafir ağı VLAN ya da SSID bazında bölünür; her kutu kendi bölümünün iç IP dağıtım kayıtlarını tutar, zinciri bağlar ve zaman damgasını alır. Panelde iki kutuyu ayrı görür, arşivlerini ayrı doğrularsınız.
Sanallaştırma altyapınız varsa sanal cihaz aynı yazılımı VM olarak çalıştırır. Fiziksel kutu için kutu sayfası. Kendi rakamlarınızı gönderin, birlikte hesaplayalım; 7 günlük deneme sırasında paneldeki saatlik yoğunluk raporu gerçek zirvenizi gösterir.