Kısaca
Yükümlülükler kanunun kendisinde değil, 2017 tarihli yönetmelikte sayılıyor. Hangi maddede ne yazdığını kaynağıyla birlikte aktarıyoruz.
Misafirine internet veren işletmelerin yükümlülükleri hakkında dolaşan bilgilerin çoğu birbirini tutmuyor. Bu yazıda yükümlülükleri, hangi metnin hangi maddesinde yazdığını göstererek aktarıyoruz. Doğrulayamadığımız noktaları da açıkça belirtiyoruz.
Önce kavram: siz hangi kategoridesiniz?
5651 sayılı Kanun madde 2, dört sağlayıcı türü tanımlar: erişim sağlayıcı, içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı ve toplu kullanım sağlayıcı.
Kafe, otel, AVM, hastane, ofis gibi müşterisine ya da ziyaretçisine internet sunan işletmeler toplu kullanım sağlayıcı kategorisine girer.
Burada karıştırılan bir kavram var: "ticari amaçla toplu kullanım sağlayıcı". Bu ifade kanunda tanımlı değildir; yalnızca madde 7'de geçer. Tanımı, İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik madde 3'te verilir ve şöyledir:
"İnternet salonu ve benzeri umuma açık yerlerde belirli bir ücret karşılığı internet toplu kullanım sağlayıcılığı hizmeti veren veya bununla beraber bilgisayarlarda bilgi ve beceri artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki oyunların oynatılmasına imkân sağlayan gerçek ve tüzel kişileri"
Tanımın merkezinde "belirli bir ücret karşılığı" internet hizmeti vermek var. Yani klasik internet kafeler. Wi-Fi'yi müşterisine ücretsiz sunan bir kafe ya da otel bu tanımın harfine uymaz.
Dürüst olalım: Bu ayrımın uygulamada nasıl yorumlandığını kesin olarak doğrulayamadık. Bu yüzden "siz ticari amaçla sağlayıcı değilsiniz, rahat olun" demiyoruz. Aşağıda iki grubun yükümlülüklerini ayrı ayrı veriyoruz; kendi durumunuz için bir hukukçuya danışın.
Yönetmelik hangisi?
Yürürlükteki metin, 11 Nisan 2017 tarihli ve 30035 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik'tir. 2007 tarihli önceki yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır (madde 14).
İnternette dolaşan 2007 tarihli metne dayalı yazılara dikkat edin; o metin artık geçerli değil.
Herkes için geçerli yükümlülükler (madde 4)
Yönetmeliğin 4. maddesi tüm toplu kullanım sağlayıcıları için üç başlık sayar:
a) İçerik filtreleme. Erişim sağlayıcıdan alınan hizmet sözleşmesine uygun olarak, zararlı içeriğe erişimi engelleyici tedbirler almak.
b) Erişim kayıtlarını tutmak ve saklamak. Kayıtları elektronik ortamda kendi sistemine kaydetmek ve iki yıl saklamak.
c) Kullanıcıları tanımlamak. Maddenin ifadesi şudur:
"kısa mesaj servisi (sms) ve benzeri yöntemlerle kullanıcıları tanımlayacak sistemleri kurmak"
Bu cümledeki "ve benzeri" ifadesi önemlidir: SMS örnek olarak verilmiştir, tek yol değildir. Kupon, e-posta ya da kayıtlı kullanıcı gibi yöntemler de kullanıcıyı tanımlar.
Ek yükümlülükler (madde 5) — ticari amaçla sağlayıcılar için
Yönetmeliğin 5. maddesi, ticari amaçla toplu kullanım sağlayıcılara ek yükümlülükler getirir. Öne çıkanlar:
- a) İzin belgesi almak.
- b, c) Filtreleme ve güvenli internet hizmeti sunmak.
- ç) Sabit IP kullanmak.
- d) Erişim kayıtlarını iki yıl saklamak.
- e) Bu bilgilerin "doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini teyit eden değer"i saklamak.
Son maddeye dikkat: madde 4'teki genel yükümlülükte böyle bir bütünlük değeri şartı yoktur.
"Erişim kaydı" tam olarak ne demek?
Yönetmelik madde 3, erişim kaydını tanımlar. Kapsamına şunlar girer: iç IP adresi, bağlantı başlangıç ve bitiş zamanı, MAC adresi, hedef IP adresi ve NAT arkasındaki gerçek IP ile port bilgisi.
Kapsamına girmeyen: ziyaret edilen web adresleri, sayfa içerikleri, mesajlar. Yönetmelik bunların tutulmasını istemez.
Bu ayrım önemlidir. "Misafirlerinizin hangi siteye girdiğini kaydetmeniz gerekiyor" diyen bir ürün anlatımıyla karşılaşırsanız, dayanağını sorun.
Ceza
5651 madde 7/4 idari para cezasını düzenler ve metinde geçen tutar şudur:
"bin Türk Lirasından on beş bin Türk Lirasına kadar"
Yönetmelik madde 11 ise kademeli bir süreç tarif eder: önce yazılı uyarı, uyarıya rağmen devam ederse üç güne kadar faaliyetten men, tekrarı halinde para cezası.
Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Dayanağı Kabahatler Kanunu madde 17/7'dir. 2026 için ilan edilen yeniden değerleme oranı %25,49'dur (VUK Genel Tebliği No. 585).
Güncel TL tutarını yazmıyoruz. Çünkü bu ceza mülki idare amiri tarafından uygulanır ve güncellenmiş tutarı yayımlayan resmî bir liste bulamadık. Bir blog yazısından alınmış rakamı buraya koymak, size yanlış bilgi vermek olur.
İnternette gördüğünüz 50.000 TL, 500.000 TL gibi rakamların kaynağını sorgulayın; taradığımız rakip sitelerde aynı suç için birbirinden 200 kat farklı tutarlar yazıyordu.
2026'daki değişiklik
7590 sayılı Kanun (24/7/2026) ile 5651'de geçen "Kuruma" ifadeleri "Başkanlığa" olarak değiştirildi; yetki Siber Güvenlik Başkanlığı'na geçti. 2017 tarihli yönetmelik metni hâlâ BTK'yı işaret ettiği için, bu iki metin arasında bir uyum farkı bulunuyor.
Özet tablo
| Yükümlülük | Herkes (md. 4) | Ticari amaçla (md. 5) |
|---|---|---|
| İçerik filtreleme | Var | Var + güvenli internet |
| Kullanıcı tanımlama | Var (SMS ve benzeri) | Var |
| Erişim kaydı saklama | 2 yıl | 2 yıl |
| Bütünlük değeri | Yok | Var |
| İzin belgesi | Yok | Var |
| Sabit IP | Yok | Var |
Ne yapmalı?
- Misafir girişinde kullanıcıyı tanımlayan bir yöntem kullanın.
- Erişim kayıtlarını tutun ve iki yıl saklayın.
- İçerik filtreleme için erişim sağlayıcınızla sözleşmenizi kontrol edin.
- Kendi kategorinizi bir hukukçuyla netleştirin.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Kendi durumunuz için bir hukukçuya danışın. Alıntılar yazının yayımlandığı tarihteki mevzuat metinlerinden alınmıştır.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir; yükümlülüğünüzü hukuk danışmanınızla doğrulayın.