Kısaca
Bilgisayara kurulan hotspot yazılımı ucuz görünür. İşletim sistemi lisansı, 7/24 açık PC, disk, yedek, UPS ve bakım eklenince hesap değişir. Kalemleri tek tek sayıyoruz.
"Elimizde boşta bir bilgisayar var, hotspot yazılımını ona kuralım" cümlesi çok işletmede duyulur. Mantıklı görünür: donanım bedava, yazılım kurulur, iş biter. Ama misafir Wi-Fi'ı bir ofis uygulaması değil, iki yıl boyunca kayıt tutması beklenen bir ağ servisidir. Bu yazıda PC tabanlı kurulumun faturaya yazılmayan kalemlerini sayıyor, ardından kutu seçeneğinin ne değiştirdiğini anlatıyoruz. Marka adı yok; kalemler her PC kurulumu için geçerlidir.
Görünmeyen kalemler
1. İşletim sistemi lisansı
Boşta duran bilgisayarın üzerindeki işletim sistemi çoğu zaman eski bir sürümdür ya da lisansı başka bir cihazla gelmiştir. Sunucu gibi 7/24 çalışacak bir makinede güncel, desteklenen ve lisanslı bir sistem gerekir. Bu ya satın alma ya da düzenli yenileme demektir.
2. Sürekli açık kalması gereken bir PC
Misafir ağı, bilgisayar kapanınca kapanır. Yani makine mesai bitince kapatılamaz, uyku moduna alınamaz, "biraz yer açayım" diye yeniden başlatılamaz. Masaüstü bilgisayarlar bu çalışma düzeni için tasarlanmamıştır: fan, güç kaynağı ve disk sürekli yük altında yaşlanır. Elektrik tüketimi de kutuya göre belirgin biçimde yüksektir.
3. Büyük ve güvenilir disk
Kayıtların 2 yıl (730 gün) saklanması beklenir. Yoğun bir işletmede bu, yüzlerce günün satır dosyası, özet zinciri ve damga dosyası demek. Disk dolarsa kayıt durur; disk bozulursa kayıt gider. PC'de genellikle tek disk vardır ve o disk işletim sistemiyle paylaşılır.
4. Yedek: NAS ya da ikinci kopya
Tek diskte duran kayıt, yedek sayılmaz. Kurumsal pratik, arşivin ikinci kopyasını başka bir cihaza (NAS, SFTP sunucusu) düzenli aktarmaktır. PC kurulumunda bunu birinin planlaması, kurması ve çalıştığını izlemesi gerekir.
5. Saat senkronu
Zaman damgası, saati doğru olan bir cihazda anlam taşır. PC saati pil bitince, güncelleme sonrası ya da saat dilimi değişince kayar. Sapmayı kimse izlemiyorsa aylar sonra fark edilir.
6. UPS ve ani kapanma
Elektrik kesilince PC aniden kapanır; açık dosyalar bozulabilir, disk hata verebilir. Kesintisiz güç kaynağı almak ve pili her yıl kontrol etmek listeye eklenir.
7. Güncellemeler
İşletim sistemi güncellemesi geceleri yeniden başlatma isteyebilir; o sırada misafir ağı düşer. Hotspot yazılımının kendi güncellemesi, sürücü uyumsuzluğu, antivirüsün portu kapatması gibi sürprizler de bu başlığa girer.
8. Bakımı kim yapar?
En pahalı kalem budur. PC kurulumunda "bir şey olursa" aranacak kişi genellikle işletmedeki en teknik çalışandır. O kişi ayrılınca bilgi de gider. Yedeğin alındığını, diskin dolmadığını, saatin doğru olduğunu kontrol eden bir takvim yoksa sorun ancak kayıt istendiğinde ortaya çıkar.
Kalemleri tek tabloda görelim
| Kalem | PC kurulumu | Kutu |
|---|---|---|
| İşletim sistemi lisansı | Ayrı satın alınır ve yenilenir | Yazılımla birlikte gelir |
| 7/24 çalışma | Masaüstü donanım, yüksek tüketim | Bu iş için tasarlanmış, fansız veya düşük tüketimli donanım |
| Kayıt diski | Sistemle paylaşılır, doluluk izlenmez | Doluluk izlenir, e-posta/Telegram/webhook ile uyarır |
| Süre dolan kayıt | Elle silinir veya hiç silinmez | 730 gün sonra otomatik silinir, silme denetim izine yazılır |
| İkinci kopya | Birinin kurup izlemesi gerekir | SFTP/FTPS'e otomatik kopya |
| Saat | Kimse izlemez | NTP sapması izlenir, panelde alarm |
| Elektrik kesintisi | UPS ve bakım gerekir | Düşük tüketim; UPS yine önerilir ama küçüğü yeter |
| Güncelleme | Yeniden başlatma, uyumsuzluk riski | Yazılım bütün olarak güncellenir |
| Bakım sorumlusu | İşletmedeki "teknik" kişi | Panel sağlık durumu, alarmlar, destek |
Tablonun sağ sütunu Hotspot-Box'ı anlatıyor, ama solu herhangi bir PC kurulumu için geçerli.
Kutu seçeneği ne değiştirir?
Kutu, bu kalemlerin çoğunu tek bir cihazın içine alır. Kutu + Yazılım süresiz lisansla gelir; 250 eş zamanlı kullanıcıyı taşır; mevcut modem, switch ve erişim noktalarının arkasına takılır, hiçbirini değiştirmez. Günlük kayıtlar SHA-256 özet zinciriyle bağlanır, RFC 3161 zaman damgası alır ve işletmede kalır. Disk doluluğu, damga servisi, SMS kredisi ve çevrimdışı durumu panelden izlenir, alarmlar size ulaşır.
Zaten bir sanallaştırma sunucunuz varsa Virtual Appliance aynı yazılımı ESXi, Proxmox VE, Hyper-V veya KVM üzerinde çalıştırır; "boşta PC" yerine hali hazırda bakımı yapılan sunucu altyapınızı kullanırsınız. Sahaya hiç cihaz koymak istemiyorsanız ve 5651 kaydını kendi altyapınızla tutuyorsanız, SaaS bulut hizmeti var.
Ne zaman PC kurulumu yine de mantıklı?
Dürüst olalım: deneme amaçlı, kısa süreli bir etkinlik için ya da ağ konusunda uzman bir ekibin kendi standartlarıyla yönettiği ortamda PC kurulumu çalışır. Sorun, "geçici" kurulumun üç yıl orada kalması ve kimsenin disk ile saate bakmamasıdır.
Karar verirken sorun
- Bu makine iki yıl boyunca kapanmadan çalışabilir mi?
- Disk dolduğunda kim haber alır?
- Saat kaydığında kim fark eder?
- Yedek nereye gidiyor, en son ne zaman kontrol edildi?
- Teknik çalışan ayrılırsa şifreler ve bilgi kimde kalır?
Bu soruların cevabı "bilmiyorum" ise fatura görünmüyor diye yok değildir. Ürün seçeneklerini Ürünler sayfasında karşılaştırabilir, kendi ortamınız için bize yazabilirsiniz.