Kısaca
Hotspot" kelimesi iki farklı şeyi anlatır: telefonun internet paylaşımı ve işletmenin misafir Wi-Fi portalı. Farkları, hangisinin ne zaman yettiği ve Kanun'un işletmeden beklediği.
Aynı kelime, iki ayrı şey
"Hotspot" diye arattığınızda iki dünyadan sonuç gelir. Birinde telefonunuzun ayarlar menüsü vardır: "Kişisel erişim noktası", internet paylaşımı. Diğerinde kafelerin, otellerin, bekleme salonlarının misafir Wi-Fi ağı vardır: bağlanınca açılan bir sayfa, telefon numarası, SMS ile gelen kod. İkisine de hotspot denir; ama teknik olarak da, sorumluluk olarak da farklı şeylerdir.
Bu yazı ikisini ayırır ve işletme sahibinin hangisine ihtiyacı olduğunu netleştirir.
Telefon hotspot'u: internet paylaşımı
Telefonunuzun hotspot özelliği, mobil veri bağlantısını Wi-Fi üzerinden birkaç cihazla paylaşır. Teknik adı tethering, yani "bağlama". Özellikleri:
- Bağlantı sizin operatör hattınızdan gider; mobil veri kotanızı tüketir.
- Bağlanan cihazlar sizin verdiğiniz tek bir parolayı kullanır. Kim bağlandı, ne zaman bağlandı kaydı telefonda yoktur.
- Kapasite küçüktür; birkaç cihaz, kısa süre.
- Kullanım kişiseldir: dizüstünüz, yanınızdaki arkadaşınız, trende çocuğunuzun tableti.
Bu özellik tam da bunun için yapılmıştır ve bunun için iyidir. Operatör sözleşmenizde paylaşımla ilgili koşullar olabilir; onlar ayrı konu. Esnaf için de bir yeri vardır: hat arızasında kendi kasanızı ya da POS'unuzu birkaç saat ayakta tutmak gibi. Ama müşteriye sunulan bir hizmet değildir.
İşletme hotspot'u: captive portal
İşletmedeki misafir Wi-Fi'de bağlantının başında bir karşılama sayfası açılır. Buna captive portal denir; "tutucu portal" diye de çevrilir. Misafir internete çıkmadan önce bu sayfada doğrulanır: telefon numarasını girer, SMS ile kod alır, kodu yazar. Alternatif olarak kupon kodu ya da e-posta kullanılabilir. Doğrulama geçince cihaz belirli bir plan ile (hız, süre, kota) internete çıkar.
Bu düzenin üç farkı vardır:
- Kim bağlandı bilinir. Her oturum, doğrulama bilgisi, cihazın MAC adresi, atanan iç IP ve oturum başlangıç-bitiş zamanıyla kaydedilir.
- Kayıt bütünlüğü korunur. Kutuda günlük kayıtlar SHA-256 özet zinciriyle bağlanır ve zaman damgası alınır; 2 yıl saklanır.
- Kapasite ve kontrol vardır. Onlarca ya da yüzlerce cihaz, kişi başı hız sınırı, oturum süresi, günlük kota.
Ne kaydedilmez: ziyaret edilen siteler, içerik, mesajlar, konum. Portal, misafirin ne yaptığını değil, hangi cihazın hangi iç IP ile ne zaman ağda olduğunu kaydeder. Misafirin telefon numarası şifreli saklanır ve panelde yalnız yetkili rol tarafından, maskeli görülür.
Yan yana
| Telefon hotspot'u | İşletme hotspot'u (captive portal) | |
|---|---|---|
| Kim için | Siz ve yakınlarınız | Müşteri, misafir, ziyaretçi |
| Bağlantı | Mobil veri | İşletmenin internet hattı |
| Erişim | Tek ortak parola | Kişiye özel doğrulama (SMS kodu, kupon, e-posta) |
| Kayıt | Yok | Oturum ve iç IP dağıtım kayıtları, zaman damgalı |
| Kapasite | Birkaç cihaz | Onlarca-yüzlerce cihaz |
| Hız / süre kontrolü | Yok | Plan ile cihaz başına |
| Ağ ayrımı | Yok | Misafir ağı VLAN ile personel ağından ayrı |
İşletme için hangisi?
Kısa cevap: müşterinize internet sunuyorsanız ikincisi.
5651 sayılı Kanun, başkalarına internet kullanımı sağlayan işletmeleri toplu kullanım sağlayıcı olarak tanımlar ve onlardan iç IP dağıtım kayıtlarını tutmasını, bu kayıtların doğruluğunu ve bütünlüğünü zaman damgası ile korumasını ve 2 yıl saklamasını bekler. Kafe, restoran, otel, bekleme salonu, yurt bu tanımın tipik örnekleridir.
Şu iki yaklaşım bu beklentiyi karşılamaz:
- "Telefonumdan hotspot açıp müşteriye parolayı veriyorum." Bağlantının telefondan gitmesi sizi tanımın dışına çıkarmaz; üstelik hiçbir kayıt oluşmaz.
- "Modemin Wi-Fi parolasını tezgaha yazdım." Herkes aynı parolayı kullanır; hangi cihazın ne zaman bağlandığı bilinmez, bilinse de bütünlüğü korunmaz.
Tartışmalı durumlar da vardır: alışveriş merkezinde her mağaza ayrı yükümlü mü, site yönetimi toplu kullanım sağlayıcı mı, reşit olmayan misafirler nasıl ele alınır. Bu sorularda hukuki görüş alın. Kutu her iki durumda da aynı işi yapar: oturumu doğrular, kaydı tutar, zinciri korur.
Küçük işletmenin yolu
Küçük bir kafe için "doğru düzen" karmaşık değildir:
- Mevcut modem ve erişim noktası kalır; kutu aralarına girer. Modemi değiştirmeniz, sabit IP almanız gerekmez.
- Misafir ağı ayrı bir Wi-Fi adı ve VLAN ile personel ağından ayrılır. Yazıcı ve POS cihazı için MAC muafiyeti tanımlanır.
- Misafir için bir plan seçilir; kafe için önerimiz 10/5 Mbps, 2 saat oturum, 2 cihaz.
- SMS kodu için kredi paketi ya da kendi SMS sağlayıcı hesabınız bağlanır. Yabancı misafir için SMS yabancı numaraya da gider.
- Portal markalanır, aydınlatma metni gösterilir, açık rıza kaydı tutulur.
Bundan sonra misafir, telefonunun hotspot menüsünü değil sizin Wi-Fi'nizi görür; bağlanır, kodu girer, internete çıkar. Siz de ne olduğunu panelden izlersiniz.
Ürün seçenekleri için Ürünler, sektörünüze göre örnekler için Sektörler, sık sorulanlar için SSS sayfasına bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir.