Kısaca
Yedek hat geçişi modem/router'ın işidir; kutu kesinti boyunca kayıt toplamaya devam eder. CGNAT neden sorun değil, bekleyen damga kuyruğu ve paneldeki "bekleyen gün" ne anlatır.
Fiber hattı bir öğleden sonra kesildi. Modem 4.5G yedek hatta geçti; misafirler fark etmedi bile. Peki kutu fark etti mi? Kayıtlar ne oldu? Zaman damgası alınabildi mi? Bu yazı kesinti anında ve sonrasında kutunun ne yaptığını adım adım anlatır.
Yedek hat geçişi kimin işi?
Hotspot-Box'ta çoklu WAN yoktur ve bu bilinçli bir tasarımdır. Kutunun bir WAN bağlantısı vardır: modem/router'a giden kablo. İki hattı yönetmek, birincisi düşünce ikinciye geçmek modem/router'ın (ya da çift WAN destekli bir router'ın) işidir. Bu yüzden:
- Yedek hat istiyorsanız çift WAN destekli bir router kullanın ya da 4.5G modemi mevcut router'a yedek olarak tanımlayın.
- Kutu hangi hattın aktif olduğunu bilmez ve bilmesi gerekmez. Kutu için internet ya vardır ya yoktur.
Bu ayrım bakımı kolaylaştırır: hat sorunları router'da çözülür, kayıt sorunları kutuda.
Kesinti anında kutuda ne olur?
İnternet tamamen yoksa (yedek hat da yoksa) üç şey ayrı ayrı değerlendirilir.
Misafir girişleri. SMS kodu sağlayıcıya ulaşamaz; yeni misafirler SMS ile doğrulanamaz. Kupon girişi çalışmaya devam eder, çünkü kuponu kutu kendi doğrular. Kasada bir deste kupon bulundurmanın bir nedeni de budur. Zaten giriş yapmış misafirlerin oturumu açıktır; yalnızca internet yoktur.
Kayıt toplama. Kutu iç IP dağıtım kayıtlarını yerel olarak tutar. İnternet yokken de her cihazın MAC'i, aldığı iç IP'si, oturum başlangıcı ve bitişi yazılmaya devam eder. Kayıt toplama internete bağlı değildir.
Zaman damgası. Burası etkilenen tek yerdir ve aşağıda ayrıntısı var.
Yedek hat devreye girmişse bu üç başlığın hiçbiri etkilenmez; kutu yalnızca kısa bir kopukluk görür ve devam eder.
Zaman damgası ve bekleyen kuyruk
Kutu her günün kayıtlarını SHA-256 özetiyle önceki güne bağlar ve o günün özeti için RFC 3161 zaman damgası alır. Damga servisine kayıt değil, yalnızca özet gider. Damga almak için internet gerekir.
İnternet yoksa kutu şunu yapar:
- Günün özetini hesaplar ve zincire ekler. Zincir kopmaz; özet yereldir.
- Damga isteğini kuyruğa alır.
- Bağlantı geri geldiğinde kuyruktaki her gün için damga ister ve dosyayı arşive ekler.
Panelde bu kuyruk "bekleyen gün" olarak görünür. Sıfır normaldir. Birden fazla gün bekliyorsa ya internet yoktur ya da damga servisine erişim bir yerde engellenmiştir (örneğin router'da bir kural ya da DNS sorunu). Damga servisi erişimi için ayrıca bir alarm vardır; e-posta, Telegram ya da webhook ile gelir.
Dürüst bir not: geç alınan damga, damga anını kanıtlar; o günü değil. Ancak günün özeti önceki günün damgalı özetine zincirle bağlı olduğundan bütünlük korunur ve doğrulama raporunda gecikme açıkça görünür. Kuyruk, boşluğu gizlemek için değil, boşluğu düzgün kapatmak için vardır.
CGNAT neden sorun değil?
4.5G hatların çoğu, bazı fiber hatlar da, CGNAT arkasındadır: size gerçek bir genel IP verilmez, operatörün havuzundan paylaşımlı adres alırsınız. Dışarıdan size bağlanılamaz. Birçok cihaz için bu bir engeldir; kutu için değildir.
Kutunun tüm bağlantıları içeriden dışarıya doğrudur:
- Zaman damgası isteği: kutudan servise.
- SMS gönderimi: kutudan sağlayıcıya.
- Platform sağlık bildirimi ve lisans kontrolü: kutudan platforma.
- Alarm bildirimleri: kutudan e-posta sunucusuna, Telegram'a, webhook adresine.
- İsteğe bağlı arşiv kopyası: kutudan SFTP/FTPS sunucusuna.
Dışarıdan kutuya hiçbir bağlantı gerekmez. Sabit IP gerekmez, port yönlendirme gerekmez. Bu nedenle yedek hat CGNAT'lı bir 4.5G olabilir; kutu hiçbir fark görmez.
Elektrik kesintisi internet kesintisinden farklıdır
İki kesintiyi karıştırmayın. İnternet kesintisinde kutu çalışır, kayıt tutar, damgayı erteler. Elektrik kesintisinde kutu kapanır; o süre için kayıt yoktur. Çoğu zaman AP'ler ve modem de kapalı olduğundan misafir de internete çıkamaz, yani kaydedilecek bir şey de olmaz. Tehlikeli durum, modem ve AP'lerin başka bir prizden beslenip çalışmaya devam etmesidir: misafir internete çıkar, kutu yoktur. Bu yüzden kutu, switch, AP'ler ve modem aynı UPS'te olmalıdır.
Elektrik gelince kutu kendiliğinden açılır, saatini NTP ile eşler ve kaldığı yerden devam eder. Kesinti gece yarısı damga saatine denk geldiyse bir önceki gün "bekleyen gün" olarak görünür ve bağlantıyla birlikte damgalanır. Bu normaldir; paneldeki sayı birkaç saat içinde sıfıra iner.
Kesinti sonrası kontrol
| Kontrol | Nerede | Beklenen |
|---|---|---|
| Kutu çevrimiçi mi | Panel sağlık ekranı | Çevrimiçi; "çevrimdışı" alarmı kapanmış |
| Bekleyen gün | Panel kayıt ekranı | Sıfır ya da azalıyor |
| Damga servisi | Panel alarm listesi | Alarm yok |
| Son damga tarihi | Arşiv listesi | Kesintiden sonraki günler damgalı |
| SMS gönderimi | Kendi telefonunuzla deneme | Kod geliyor |
Önerilen düzen
- Çift WAN destekli router ya da yedek 4.5G modem; geçiş router'da.
- Kutu, switch ve AP'ler aynı UPS'te; elektrik kesintisinde zincir kayıt toplamaya devam eder.
- Kasada kupon destesi; SMS yolu kapandığında misafir internetsiz kalmaz.
- Çevrimdışı alarmı Telegram'a bağlı; kesintiyi misafirden önce siz öğrenirsiniz.
Kutunun ağ gereksinimleri için kutu sayfasına, kesinti senaryolarıyla ilgili diğer sorular için SSS bölümüne bakabilirsiniz.
Bu yazı teknik bir rehberdir; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.